روزنامه اتحاد ملت

در روزهایی که کشور با تهدیدهای امنیتی و حملات دشمن به زیرساخت‌های حیاتی روبه‌روست، طبیعی است که همه ظرفیت‌های ملی، از نیروهای نظامی و امنیتی گرفته تا رسانه‌ها، نخبگان و چهره‌های اجتماعی، در یک مسیر واحد یعنی حفظ انسجام ملی به کار گرفته شوند. در چنین شرایطی، هر سخن، هر تریبون و هر موضع‌گیری، یا به تقویت سرمایه اجتماعی می‌انجامد یا ناخواسته آن را فرسوده می‌کند.

جنگ امروز تنها در میدان نظامی جریان ندارد؛ بخش مهمی از آن، نبردی برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد شکاف در جامعه است. دشمن به‌خوبی می‌داند که اگر نتواند در میدان نبرد به اهداف خود برسد، ایجاد اختلاف در داخل، کم‌هزینه‌ترین و مؤثرترین راه برای تضعیف یک ملت است. از همین رو، هر اقدامی که به دوقطبی‌سازی، تخریب شخصیت‌ها یا کاهش اعتماد عمومی منجر شود، هرچند با نیت خیر انجام شود، در عمل می‌تواند در راستای همان هدفی قرار گیرد که دشمن دنبال می‌کند.

متأسفانه گاهی در برخی تریبون‌های رسمی، به‌ویژه در رسانه ملی، شاهد آن هستیم که به جای تمرکز بر نقاط مشترک و تقویت همدلی، افرادی که از سرمایه اجتماعی و محبوبیت میان بخشی از مردم برخوردارند، مورد هجمه یا تخریب قرار می‌گیرند. این رویکرد، بیش از آنکه دستاوردی برای کشور داشته باشد، هزینه‌ای بر هزینه‌های جنگ می‌افزاید؛ هزینه‌ای که از جنس کاهش اعتماد، افزایش فاصله‌ها و تضعیف وحدت ملی است.

امروز بیش از هر زمان دیگری باید پذیرفت که سرمایه‌های اجتماعی، صرف‌نظر از تفاوت دیدگاه‌ها، متعلق به ایران هستند. در شرایط بحران، هنر مدیریت و رسانه، حذف صداهای مختلف نیست؛ بلکه تبدیل این تنوع به ظرفیتی برای همگرایی و امیدآفرینی است. جامعه‌ای که احساس کند همه فرزندانش در دفاع از وطن سهم دارند، مقاوم‌تر از جامعه‌ای خواهد بود که هر روز شاهد مرزبندی‌های تازه و تخریب چهره‌های مورد اعتماد خود باشد.

بی‌تردید نقد، لازمه پویایی جامعه است، اما نقد با تخریب تفاوت دارد. امروز زمان تسویه‌حساب‌های سیاسی یا رقابت‌های جناحی نیست؛ امروز زمان آن است که همه تریبون‌ها، از هر سلیقه و گرایشی، یک پیام مشترک را مخابره کنند: ایران، خانه مشترک همه ماست و حفظ وحدت ملی، مهم‌ترین سرمایه برای عبور از این روزهای دشوار است.

تاریخ نشان داده است که ملت‌ها در برابر دشمن خارجی، زمانی پیروز می‌شوند که اختلافات داخلی را به آینده بسپارند و بر مشترکات خود تکیه کنند. اگر قرار است هزینه‌ای پرداخت شود، آن هزینه باید برای دفاع از کشور باشد، نه برای فرسایش سرمایه اجتماعی. در روزگار جنگ، بزرگ‌ترین پیروزی آن است که هیچ تریبونی ناخواسته، به بلندگوی تفرقه تبدیل نشود.