روزنامه اتحاد ملت

در زندگی همه ما اتفاقاتی رخ می‌دهد که نه برایشان برنامه‌ریزی کرده‌ایم و نه لزوماً توان جلوگیری از وقوعشان را داشته‌ایم. شکست، بی‌مهری، ازدست‌دادن، ناکامی، قضاوت دیگران و حتی تغییرات ناخواسته، بخش جدایی‌ناپذیر تجربه انسانی هستند. اما یک پرسش اساسی وجود دارد: آیا آنچه بیش از همه به ما آسیب می‌زند، خود اتفاق است یا واکنشی که به آن نشان می‌دهیم؟

واقعیت این است که بسیاری از اتفاقات فقط یک‌بار رخ می‌دهند، اما ما بارها و بارها آن‌ها را در ذهن خود تکرار می‌کنیم. یک جمله را می‌شنویم و ساعت‌ها درباره‌اش فکر می‌کنیم؛ با یک شکست مواجه می‌شویم و آن را به ناتوانی همیشگی خود تعمیم می‌دهیم؛ کسی ما را نادیده می‌گیرد و ارزشمندی خود را زیر سؤال می‌بریم. اتفاق تمام شده است، اما ذهن ما همچنان درگیر آن باقی مانده است.

اینجاست که باید میان اتفاق و تفسیر خود از اتفاق تفاوت قائل شویم.

گاهی آنچه ما را فرسوده می‌کند، واقعیت بیرونی نیست؛ داستانی است که در ذهنمان درباره آن واقعیت می‌سازیم. از یک اشتباه، هویت یک انسان شکست‌خورده می‌سازیم؛ از یک مخالفت، نشانه‌ای از بی‌ارزشی خود برداشت می‌کنیم و از یک ناکامی موقت، آینده‌ای تاریک و قطعی می‌سازیم.

اما آیا واقعاً هر اتفاق ناخوشایندی به معنای پایان راه است؟

یکی از نشانه‌های بلوغ فکری این است که یاد بگیریم میان آنچه اتفاق افتاده و آنچه درباره‌اش فکر می‌کنیم، فاصله ایجاد کنیم. قرار نیست هر اتفاقی را دوست داشته باشیم، از هر آسیبی به‌سرعت عبور کنیم یا وانمود کنیم هیچ‌چیز ما را ناراحت نمی‌کند. مسئله، انکار احساسات نیست؛ مسئله این است که اجازه ندهیم احساسات لحظه‌ای، فرمان تصمیم‌های بلندمدت ما را در دست بگیرند.

ما نمی‌توانیم همیشه رفتار دیگران، شرایط اقتصادی، قضاوت‌ها یا اتفاقات پیش‌بینی‌نشده را کنترل کنیم؛ اما می‌توانیم انتخاب کنیم که در برابر آن‌ها چگونه بایستیم.

شاید تفاوت انسان‌های رشد‌یافته با دیگران دقیقاً در همین نقطه باشد؛ آن‌ها لزوماً اتفاقات بهتری را تجربه نمی‌کنند، اما اجازه نمی‌دهند هر اتفاقی، مسیر زندگی و تصویرشان از خودشان را تعیین کند.

یک سؤال چالشی وجود دارد: چند بار در زندگی، به‌جای حل مسئله، تمام انرژی خود را صرف ناراحت‌بودن از آن کرده‌ایم؟ چند فرصت را به دلیل یک شکست از دست داده‌ایم؟ چند رابطه را با واکنشی عجولانه تخریب کرده‌ایم؟ و چند بار اجازه داده‌ایم رفتار یک نفر، آرامش چندین روزمان را از ما بگیرد؟

گاهی لازم است به‌جای اینکه بپرسیم چرا این اتفاق برای من افتاد، سؤال متفاوتی مطرح کنیم: حالا که این اتفاق افتاده، من می‌خواهم با آن چه کنم؟

این تغییر پرسش، تغییر کوچکی نیست؛ انتقال جایگاه انسان از قربانی شرایط به صاحب انتخاب است.